ERZURUM KÜLTÜR TURİZM G.S.K. DERNEĞİ
  Erzurum Erkek ve Kadın Barları
 

ERZURUM ERKEK BARLARI

 

Erzurum barları genellikle açıktan başlar ve bir açık bir kapalı olarak sırayla oynanır. Açık barda oyuncular yorulur ve sonra kapalı bar tutarak birbirlerine yaslanıp dinlenmeye çalışırlar. Bu durum müzisyenler tarafından da bilindiğinden barcılar ne çalınacağını söylemez. Davul-zurna ne çalarsa barcılar o barı oynar.    Erzurum barlarındaki figürler, ağır başlılık ve mertliğin ifadesi olduğundan çok hırçın hareketler görülmez. Bar ağırdan başlayarak gittikçe hızlanır.

 

 

Günümüzde Oynanan Erkek Barları Şunlardır:

 

     1) Başbar (Birinci bar, Sarhoş barı)

     2) İkinci bar (Dikine)

     3) Aşırma

     4) Hoşbilezik

     5) Sekme

     6) Tamzara

     7) Koçeri

     8) Narey

     9) Delloy

   10)Temirağa

   11) Çingeneler

   12) Yayvan

   13) Köroğlu

   14) Uzundere

   15) Hançer

   16) Hesiko

   17) Karabey

   18) Tavuk

   19) Daldalan

   20) Turna

 

 

Erzurum barları açık ve kapalı oynananlar olarak ikiye ayrılır:

 

1)      Açık Oynanan Barlar: Bu barlar da elele tutuşarak ve tutuşmadan iki kişinin karşılıklı olarak oynadığı barlar olarak iki kısma ayrılır.

 

a) Tutuşarak Açık Oynanan Barlar:

    

Başbar, Hoşbilezik, Sekme, Çingeneler, Temirağa, Narey, Uzundere, Tavuk Bar’ı.

 

b) Tutuşmadan İki Kişinin Oynadığı Açık Barlar:         

    

Köroğlu, Haçer Bar’ı, Turna Bar’ı.    

 

     2) Kapalı Oynanan Barlar: Dikine, Tamzara, Koçeri, Delloy, Yayvan, Hesiko, Karabey, Aşırma, Daldalan.

 

 

BARLARDAN ÇIKARABİLECEĞİMİZ MANALAR

 

 

 

1) BAŞBAR: Kahramanlığın, yiğitliğin, mertliğin ve yenilmezliğin bir sahnelik gösterisidir. Bu oyun Dadaş’ın ağırbaşlı ve vakarlı olduğunu ifade eder.

 

2) İKİNCİ BAR (DİKİNE) : Dadaşların birbirlerine gönülden bağlı olduklarını ifade eder.

 

3) SEKME: Bir çeviklik ve cesaret ifade eden bar Erzurum barlarının en hareketlisidir.

    

4) AŞIRMA: Dadaşların harpte ve sulhta, hareket halinde, iş hayatında birlik ve beraberlik içinde olduklarını ifade eder.

    

5) NAREY: Dadaşın zevkinin çevreye aktarmasını sembolize eder.

    

6) DELLOY: Dadaşların hep birden bir komut altında ileri ve ani olarak geriden gelen tehlikeye karşı dikkatli olduklarını ifade eder.

    

7)KOÇERİ: Dadaşların savaşlara gönüllü katıldığı ve kahramanca savaşmaktan zevk aldıklarını sembolize etmektedir.

    

8) TEMİRAĞA: Bir yansılamadır. Aksak Timur’un yürüyüşü bu barda taklit edilmektedir.

    

9) TAMZARA: Dadaşın kafa ve beden güçlülüğünü ifade eder.

 

10) TAVUK BARI: Bu barın Tetomizm dininin etkileri ile oluştuğu anlaşılmaktadır. Tavuğun kanat çırpması gibi figürler vardır.

         

11) UZUNDERE: Bir su akışını simgeler. Bir yörenin adından geldiği savunulur. Tortum yöresinde oynandığı ve adının Azort barı olduğu bilinmektedir. Bir yansılama oyunudur.

   

12) HANÇER: İki kişi tarafından bıçaklarla oynanan bu oyunda Türk’ün çeviklik ve cesareti gösterilir.

   

13) YAYVAN-KÖROĞLU: Nazlı bir tempo ile başlayan önceleri dost sıcaklığında ve sonraları kılıçlı bir döğüşe çevrilir. İki kısımda oynanır.  Yayvan barının bitiminden sonra iki oyuncu ortaya çıkarak Köroğlu barını oynarlar. Bu bar pala ve kılıçla oynanır. Bu oyunda ilk önce kovalama ve kaçış, sonrasında karşı karşıya saldırma ve hücumlar sergilenir. İki silahşörün kollaronı kalkan ederek bir muharebe meydanında nasıl çarpıştıklarını temsil ettiği, bir diğer görüş ise, iki âşığın maşukları için yaptıkları kanlı mücadeleyi yansıtır. Çok canlı ve heyecan vericidir.

 

 

 

ERZURUM KADIN BARLARI

 

Kadın Barları, Erzurum ve kazalarında kadınlar ve kızlar tarafından oynanır. Erkek barlarının figürlerine göre daha basit ve yumuşaktır. Kadın barları oynanırken çoğu barların ezgili olması nedeniyle barı oynayan grup tarafından çalgı ile beraber barın ezgisi okunur. Kadın barlarında seksüel hareketler yoktur. Türk kadınına yakışan zarafet ve incelik vardır.    

                                                              

                      Günümüzde Oynanan Kadın Barları Şunlardır:

 

1)      Çarşıda Üzüm Kara

2)      Temirağa

3)      Kavak

4)      Aşşahtan Gelirem

5)      Atın Üstünde Eyer

6)      Çift Beyaz Güvercin

7)      Akça Ferikler

8)      Narey

9)      Hoşbilezik

    10 )  Döne

    11)   Kavurma Koydum Tasa

    12)   Üç Ayak

    13)   Aşırma

    14)   Habudiyar

    15)   Pasinin Tersinesi

    16)   Pasinin Sallaması

 
  Bugün 1 ziyaretçi  
 
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=
CopyRight(c)Suat Kılınboz-Muhammet Erözkan
CopyRight(c)Tüm Hakları Saklıdır